Homilie Drieëndertigste zondag A 2026
Drieëndertigste zondag A Spr 31,10…31 1Th 5,1-6 Mt 25,14-30
Met de beroemde parabel over de talenten zitten we nog steeds in het perspectief van de wederkomst van Christus, de parousie. De man die terugkeert van zijn reis en van zijn dienaren rekenschap eist, is goed en wel Christus bij zijn wederkomst. Paulus zegt in de tweede lezing dat Hij onverwacht komt als een dief in de
nacht; in de nacht van deze wereld moeten we waakzaam blijven en ons gedragen als kinderen van het licht.
Zoals de parabel van de bruidsmeisjes, gaat ook deze van de
talenten over de tussentijd, dit wil zeggen, onze tijd, de tijd van een mensenleven, lang of kort. De Bijbel maakt van de mens geen marionet die aan de touwtjes hangt van een zich met alles
bemoeiende god. Nee, de bijbelse mens is geroepen tot vrijheid, is uitgerust met boeiende gaven en talenten, krijgt
verantwoordelijkheid en mag zelf keuzes maken en aan de slag
gaan. Een gat in de grond graven om er zijn talent in te begraven is “not done”. Die keuze om niets te doen, om bij de pakken te blijven zitten, wordt door de parabel afgekeurd. Mensen zijn
begiftigd met een boel creativiteit en inventiviteit. De bijbelse God zegt: “Bewerk de aarde en onderhoudt haar” (Gen 2,15), ga aan de slag, doe iets met je leven, maak er wat van!
De parabel van de talenten is zo beroemd dat hij in de volkstalen uitdrukkingen heeft voortgebracht als “woekeren met je talenten”, maar deze uitdrukkingen geven aanleiding tot een verkeerd
verstaan van de inhoud van de parabel. Talenten worden in het modern spraakgebruik opgevat als speciale persoonlijke
kwaliteiten, zoals muzikaal, sportief of intellectueel talent, die een mens tot in het extreme zou moeten ontwikkelen. Dat is uiteraard niet verkeerd, maar ligt buiten de portée van de parabel, die gaat over de ontmoeting met Christus bij zijn wederkomst.
Kijken we daarom eerst naar de oorspronkelijke betekenis van het woord “talent”. Een talent in de Oudheid was een zware
gewichtsmaat voor zilver en goud, en daarmee gepaard een enorme geldsom. Eén talent stond gelijk aan ongeveer 6000
denarii, wat ruwweg 25 jaar loonarbeid vertegenwoordigde. Het gaat bij talenten dus niet om persoonlijke gaven en eigenschappen. De talenten in de Matteüs-parabel staan voor geloof en liefde, voor de genade van de Heilige Geest en de taken
die God aan de mensen heeft toevertrouwd. Van de gelovigen
wordt verwacht dat ze daar actief mee aan de slag gaan. “Actief” tussen haakjes, want het gaat er niet om het activisme aan te moedigen. Bidden, contempleren, bewonderen of “in rust verkeren”, behoren eveneens tot de ons toevertrouwde talenten. Iemand die vandaag kiest voor een contemplatief klooster wordt weleens verweten dat hij zijn talenten begraaft, terwijl hij juist woekert met het hem toevertrouwde talent! Kortom, talenten zijn zeker geen producten van onze ik-cultuur die we ten koste van anderen en de aarde moeten ontwikkelen; ze zijn veeleer gaven van liefde en diepe solidariteit met de natuur om ons heen
waarmee we respectvol moeten omgaan.
De parabel speelt ook met het thema diversiteit. De een krijgt vijf, de ander twee, een derde één talent. Vergelijken en competitie
zijn er niet bij. Ieder start tenminste met één talent: het leven dat je gekregen hebt. Daar kun je God elke dag om danken en dat kun je ten volle tot zijn recht laten komen in gezondheid, schoonheid, verwondering, zelfgave en dienstbaarheid. Ik denk
hierbij aan broeder Laurentius van de Verrijzenis, een simpele lekenbroeder karmeliet in het Parijs van de 17de eeuw. Nicolas was eerst soldaat geweest in het leger van Lotharingen, dan schoenmaker en tenslotte op 26 jaar lekenbroeder en kok in het klooster van de ongeschoeide karmelieten in de rue de Vaugigard te Parijs. Zijn hele leven stond in het teken van “aanwezigheid”. “Aanwezig zijn” leek hem het mooiste geschenk dat hij God, de
altijd en overal Aanwezige, kon aanbieden. Zich telkens opnieuw bewust maken van Gods tegenwoordigheid en zichzelf helemaal aanwezig stellen, dat was de hoeksteen van zijn spiritualiteit die hem stilaan omvormde tot een heilige, tot een van-God-vervuld-mens, iemand die deze goddelijke inwoning uitstraalde in zijn omgeving, voor rijk en arm, jong en oud. Eén talent, maar na een leven van toewijding en gebed: wat een rijkdom, wat een licht,
wat een liefde! Hij zocht en vond God tussen de keukenpotten, met als enig recept: van je hart een gebedshoek maken waar je je af en toe even terugtrekt om je liefdevol te onderhouden met de God van liefde. Hij kreeg aan het eind te horen: “Goede en trouwe dienaar, ga binnen in de vreugde van uw Heer”
Br. Guerric ocso